Zijn academische carrière startte in Gent en via Maastricht en een promotie in Eindhoven kwam Henk De Feyter eind 2007 terecht aan de Amerikaanse oostkust, in de stad New Haven. Daar werkt de Belg als postdoc aan Yale University, die wereldwijd hoog in aanzien staat. De Ivy League-universiteit oogt met zijn oude campus in Engelse stijl als Oxford of Cambridge.

Kostte het veel moeite om bij Yale binnen te komen?

‘Dat viel eigenlijk wel mee. Toegegeven, ik had van tevoren nooit gedacht dat het zou lukken. Je gaat er vanuit dat de allerbeste wetenschappers in de rij staan om naar Yale te komen. Maar ik heb het maar gewoon geprobeerd. Na mijn promotie aan de TU/e heb ik per e-mail een sollicitatie gestuurd naar mijn huidige afdelingshoofd. Vijf maanden lang hoorde ik er niets van en dat bevestigde mijn vermoedens: zie je wel dat het niks wordt. Maar ineens kreeg ik bericht, “Kom maar langs.” Zonder één enkel gesprek was het ineens in kannen in kruiken. Ik was stomverbaasd.

Inmiddels weet ik hoe dat is gelopen. Mijn baas had wat rondgebeld in zijn netwerk en vernomen dat het met mij wel goed zat. Vervolgens nam hij gewoon de gok. Daarbij hielp het ook dat Nederland in het vakgebied van de NMR-spectroscopie (Nuclear Magnetic Resonance) een uitstekende reputatie heeft. Bijna bij elk belangrijk NMR-lab in de wereld zit wel een Nederlander.’

Yale is één van de beroemde Ivy League-universiteiten, een groep van acht Amerikaanse topinstellingen aan de oostkust, waaronder ook Harvard en Princeton. Hoe is het om daar deel van uit te maken?

De Feyter blijft er nuchter onder. ‘Je went er snel aan. Het is ook voor een deel marketing en PR. Daar zijn ze in de Verenigde Staten erg goed in. Aan de andere kant zitten hier erg veel onderzoekers bij elkaar die leidend zijn in hun vakgebied. Dat geldt ook voor de groep waarin ik zit. De NMR-scanners waarmee we werken, zijn niet meer uniek – in Nederland staan er ook twee – maar toch kwamen in de afgelopen decennia veel doorbraken in dit vakgebied van hier. We hebben misschien niet de duurste auto, maar we zijn wel de beste coureurs.’

Wat zijn de grootste verschillen met de TU/e?

‘Alles wat je hier doet, wordt betaald met subsidies. Trek een nieuwe pen uit de kast en er gaat ergens een dollar van een budget af. Dat geld komt niemand je op een presenteerblaadje aanreiken. Je bent op jezelf aangewezen. Daar leer je misschien nog wel het meeste van. Je moet het hier zelf doen.

In mijn eerste jaar dreigde mijn onderzoek te stagneren wegens een tekort aan proefpersonen. Toen ben ik parallel een onderzoek begonnen met proefdieren. Dat loopt nu als een trein en het draagt bij aan het grotere project. Die zelfstandigheid, die durf om te beslissen dat je een andere kant op moet met je onderzoek, die heb ik tijdens mijn promotie aan de TU/e geleerd.’

Hoe is bij jou de balans tussen werk en privé?Werk je netjes van negen tot vijf?

Met een spottende lach: ‘Meer, veel meer. Een dag waarop ik met proefpersonen werk, duurt 14, 15 uur. Of je die uren later mag compenseren, hangt af van je baas. Ik heb geluk. Het zou mijn baas niet uitmaken wanneer ik maar vijf uur per dag zou werken en de rest van de tijd in mijn hangmat lig, als er maar resultaten zijn.

Stoom afblazen doe ik op de racefiets. Ik train voor een kwart triatlon en na mijn promotie fietste ik een maand door de Himalaya. Die Nepalezen hadden nog nooit een fiets naar beneden zien komen, ze wisten niet wat ze zagen.’ Weer die lach.

Hoe staat het met je loopbaan?

‘Ik ben nu postdoc (post-doctoraal onderzoeker, red.) en dat is qua arbeidsvoorwaarden het vervelendste deel van een academische carrière. Je hebt steeds een jaarcontract, erg onpraktisch en onzeker. Het salaris van 44.000 dollar bruto per jaar stelt weinig voor. Toen ik net hier was, viel het allemaal wel mee, omdat ik vanwege een belastingverdrag tussen België en de VS in het begin geen belastingen hoefde te betalen. Sindsdien is mijn salaris er netto per maand achthonderd dollar op achteruit gegaan.

Binnenkort krijg ik een kleine promotie en dat opent wat meer deuren. Ik mag dan ook naar wat andere subsidies meedingen. Daarmee moet ik in de komende twee jaar mijn eigen onderzoek zien op te zetten.’

Hoe zie je je toekomst voor je?

Ik weet het nog niet precies. De komende jaren moet blijken of ik in de wetenschap kan blijven. Ik doe hard mijn best, want ik wil het graag. Maar niet ten koste van alles. Ik heb hier mijn vriendin leren kennen en dat gaat supergoed. We kunnen langer hier blijven, maar misschien gaan we wel naar Europa. Alles meegerekend is daar de levensstandaard hoger, werk-privebalans beter.’

Sinds een klein half jaar werkt TU/e-alumnus Jim Portegies (24) aan de New York University aan zijn promotie. Hij is ‘PhD student’ aan het prestigieuze Courant institute of Mathematical Sciences, dat jaarlijks maar een paar handenvol studenten toelaat tot haar ‘graduate school’. Vanuit de hele wereld lukt het dan ook alleen de allerbesten om een plekje te bemachtigen in de karakteristieke bakstenen toren vol wiskundekennis.

Portegies was op de TU/e al niet zomaar een gemiddelde student. Na een dubbele propaedeuse Technische Wiskunde/Technische Natuurkunde besloot hij als één van de weinigen door te gaan met een dubbele bachelor. Hij vond het toen al leuk om over wiskundige problemen na te denken. ‘Hoe werken dingen?’, legt hij uit. ‘Daar waar de wiskunde raakt aan natuurkundige problemen, vind ik het pas echt interessant worden.’ Bijvoorbeeld in de stromingsleer of bij het mechanische gedrag van materialen.

Zijn motivatie bleek zo sterk dat het hem lukte die dubbelrol vol te houden tot en met de masterfase. In de zomer van 2009 studeerde hij aan beide masters af met een 10, een prestatie die aan de TU/e zelden voorkomt.

Andere cultuur
De talentvolle wiskundige besloot zijn carrière voort te zetten aan een toonaangevende universiteit in de Verenigde Staten. Portegies wilde graag op een heel goede universiteit zitten. ‘Daarnaast vind ik werken in een andere cultuur heel erg boeiend.’ Tijdens zijn master bracht hij al een jaar door aan de universiteit van Bonn.
Behalve naar NYU stuurde hij ook sollicitatiebrieven naar MIT, Berkeley en Princeton, universiteiten die in de wereldwijde ranglijsten steevast in de top tien staan. Maar in zijn achterhoofd wasNew York als stad allang favoriet. Zijn moeder had het al snel door. ‘Volgens mij zit jij over een jaar gewoon in New York’, zei ze tegen haar zoon. En moeder kreeg gelijk. Na maanden van onzekerheid was de opluchting groot toen eindelijk de verlossende e-mail in zijn inbox viel. Er was een plekje voor hem in New York.
Portegies kwam ook in aanmerking voor een fellowship van de universiteit. Vijf jaar lang –de tijd die staat voor de promotie– hoeft hij het jaarlijkse collegegeld van dertigduizend dollar niet te betalen. Op Amerikaanse topuniversiteiten zijn dit soort bedragen normaal. Portegies ontdekte een groot verschil met Nederland. ‘In de Verenigde Staten besteden mensen veel meer geld aan hun studie.’ Voor zijn eerste levensbehoeften krijgt hij een toelage. En het eerste jaar woont hij met korting in een centraal gelegen appartement van de universiteit. Met een ‘roommate’, dat wel: hij deelt de woning met een student informatica.

Marathon van New York
In de avonduren is de PhD-student vaak te vinden in de kleine cafeetjes van Greenwich Village, met live jazzmuziek. Hij bezocht al eens een musical –West Side Story– en ook in de fantastische musea komt hij af en toe. ‘Het Museum of Modern Art is op vrijdagmiddagen gratis.’ In de stad die nooit slaapt is hetgeen wonder dat ook Portegies’ vrienden graag op bezoek komen. En zijn vader wil dit jaar de marathon van New York lopen. Portegies, terugdenkend: ‘Mijn ouders vonden het eerst wel moeilijk mij te zien vertrekken. Maar gelukkig hebben ze me altijd in mijn keuze gesteund.’

Werkcultuur
Bruisende stad of niet, op het Courant Institute wordt hard gewerkt. In de eerste maanden dat Portegies er zit, zijn werkdagen van ‘s ochtends negen tot ‘s avonds negen eerder regel dan uitzondering. Inhaalcolleges zijn soms op zondag. ‘En ‘s avonds pak je in een vrij uurtje ook nog wel eens een wiskundeboek. Je wordt er hier niet op aangekeken als je hard werkt. In Nederland had ik soms het gevoel dat je dan wat uit te leggen had.’
Zonder een enorme drive om vooruit te komen in de wiskunde slaag je op een dergelijk instituut zeker niet. De circa vijftien ‘graduate students’ die ieder jaar vanuit de hele wereld instromen, hoeven niet meer door docenten gemotiveerd te worden om hun uiterste best te doen. Want ófwel betalen ze zelf hun peperdure opleiding ófwel zitten ze er op een ‘scholarship’, een beurs die bij ondermaats presteren wordt stopgezet. Portegies: ‘Iedereen is hier goed in wiskunde. De docenten zijn stuk voor stuk de besten in hun vakgebied. En de studenten zijn ambitieus en carrièregericht.’
Toch hebben diezelfde studenten volgens Portegies geen oogkleppen op. De studenten op het Courant Institute hebben een open blik, zitten niet opgesloten in hun eigen wereldje. Met veel mensen van zijn lichting is hij inmiddels bevriend. ‘De sfeer is heel erg goed. Het is een hechte groep, met mensen uit Zuid- Afrika, de VS, Duitsland, Italië, China en Iran. Ik vind het fantastisch om in zo’n internationale gemeenschap te zitten.’

De drie studenten Technische Bedrijfskunde bedachten een velg die gemakkelijk groter en kleiner is te maken, geïnspireerd op de springvorm waarmee je een taart bakt. De fietsband ligt er zo in een wip op of af. “Ik kook zelf erg graag, dus dat idee zat al heel snel in mijn hoofd”, legt Slooten uit.

De uitvinding past in het rijtje van de inklapbare droogmolen, de ananasschiller en de elektrische schuurmachine: zaken die het leven makkelijker maken. Eigenlijk ligt de uitvinding zó voor de hand, dat je je afvraagt waarom niemand er eerder aan dacht.

De drie Eindhovense studenten moesten voor het vak ‘Management of Product Development’ twee ideeën inleveren voor nieuwe producten. Allerlei brainstorms hadden nog niets opgeleverd toen Slooten op een dag een lekke band kreeg op zijn fiets. “Toen raakte ik echt gefrustreerd door de bandenlichters. Onze uitvinding is ontstaan vanuit een eigen probleem.”

Of de ‘springvormvelg’ de hobbels en gaten in het asfalt ook zal doorstaan, moet nog worden berekend door een werktuigbouwkundige. De technisch-bedrijfskundigen-in-opleiding hebben meer kaas gegeten van marketing en financiële planning. “Volgens het CBS en Bovag worden er in Nederland jaarlijks ongeveer 1,4 miljoen fietsen verkocht”, zegt Slooten. “We schatten dat er jaarlijks zo’n 126.000 fietsen met de verstelbare velg verkocht kunnen worden. De inkoopprijs van de velg zou uitkomen op ongeveer tien euro. We hopen dat de universiteit ons wil helpen bij het doorontwikkelen van ons product.”

Dit is een bewerking van het originele artikel uit Cursor door Enith Vlooswijk.

If you still think professional tennis players lead glamorous lives, think again. Or even better, read Andre Agassi’s recently published autobiography ‘Open, an autobiography’. It’s a disenchanting look behind the scenes of professional tennis and an honest account of one professional athlete with the ups and downs he encountered and how he overcame them.

He hated tennis. Yes, you really read this. Andre Agassi, the former teen tennis prodigy and long-haired sex symbol, who later on became number one in the world and won eight grand slam titles, was mostly miserable in his profession.

Yes, of course tennis brought the man great wealth and yes, it sent him across the world from one fancy hotel to the other. But this book shows that it was never easy for him to motivate himself. From a very young age Agassi’s extremely dominant father pushed him into a modern form of child labor. Still in the crib, his dad made baby Andre practice hitting moving objects.

It was just bad luck. Agassi’s three older siblings hadn’t succeeded in becoming professional tennis players, so now all of dad’s pressure dropped on little Andre. Take for instance his story of The Dragon, the ball machine his father had modified to fire the tennis balls even faster at the seven year old. In Agassi’s words, the machine becomes a frightening being, “The dragon has a brain, a will, a black heart– and horrifying voice.[…] the sound it makes every time it fires a ball at me 110 miles an hour, is a bloodcurdling roar. I flinch every time.”

At times the reader will feel sorry for Agassi, but mostly it’s an entertaining autobiography. Agassi turns out to be a smart man with a great sense of humor. It’s hard to compliment him on his writing skills, as the book was ghostwritten by J.R. Moehringer. But in the thoughts written down we can see Agassi’s intelligence seep through. And a disarming honesty too, as he writes about playing professional tennis with a hairpiece, to cover up his balding spot.

Later on, as Agassi starts to win tournaments, the story about his ambivalent relationship with tennis becomes less and less convincing. He says he still hates the game, but yet he doesn’t take the steps to abandon it, to pick up something else. Brainwashed by his father? Maybe. Tempted by the sweetness of winning? Yes, that too. But as a grown-up you can make your own decisions in life.

It’s only later, at a more mature age, that Agassi finds something in life that he really wants to do, by own free choice. In his hometown of Las Vegas he starts a preparatory school, for children in lesser areas of the city, where families are poor and life opportunities scarce. After his retirement from the game in 2006, this is where Andre Agassi spends most of his time on.

Above all, ‘Open, an autobiography’ is an entertaining, well-written book, and a good read. It’s especially interesting for tennis fanatics, because they will have fun reliving all those epic matches the ‘comeback kid from Vegas’ describes in such vivid detail.

Andre Agassi, ‘Open, An Autobiography’, Knopf, 2009, $ 28.95. [Order at Amazon]

This book review was written for the Mediabistro course ‘Bootcamp for Journalists’

Dat is fijn, dat jullie wetenschappers kunnen berekenen ‘Hoe Het Zou Zijn Geweest Als Schaatsster Annette Gerritsen In De Andere Bocht Was Geëindigd’. Maar vinden jullie nou werkelijk dat dit een reden is om een persbericht de wereld in te slingeren?

Wat zit daar eigenlijk achter? Een drang om snel te scoren in de media? Het idee dat het Nederlandse publiek erop zit te wachten, te vernemen hoe een sportwedstrijd ‘Had Kunnen Verlopen Als Alles Net Een Beetje Anders Was Gegaan’?
De drang om het wat stoffige imago van de nobele econometrie wat op te poetsen?

Ik weet het niet.

Wat ik wel weet is dat dit persbericht bij mij ergernis oproept. En ik ben vermoedelijk niet de enige die zich afvraagt:

1) “Heeft de professor niets beters te doen?”
2) “Wat moet Annette Gerritsen met dit bericht? Kan ze een virtuele gouden medaille in de bus verwachten, met de complimenten van de RUG?”
3) “Gaat er echt Nederlands belastinggeld naar dit onderzoek en naar de PR-afdeling die hiermee ook een tijdje zoet is geweest?”

Ik ben zeer benieuwd naar uw reactie. Bij voorbaat dank daarvoor.

Met vriendelijke groet,

Jim Heirbaut
Freelance wetenschapsjournalist

Error: Feed has a error or is not valid

Erg vervelend om voortdurend op deze manier medicijnen te moeten innemen. Dat geldt ook voor patiënten die chemotherapie krijgen. Ze gaan gebukt onder de krachtige stoffen die lokaal worden toegediend om kankercellen te bestrijden.

Voor deze patiënten zou het ideaal zijn als ze onder hun huid een implantaat zouden hebben dat precies op het juiste moment, precies de juiste hoeveelheid van het medicijn zou loslaten. Voor dit doel ontwikkelde Micky Vertommen van de Technische Universiteit Eindhoven een methode om met infrarood licht dergelijke implantaten aan te sturen. Hiermee kan het gebruiksgemak voor patiënten aanzienlijk verbeteren, waardoor ze minder gauw hun medicatie een keertje overslaan of ‘vergeten’. En doordat lagere doses nodig zijn, heeft het lichaam minder last van bijwerkingen.

De patiënt kan een implantaat aan- en uitschakelen door infrarood licht op de huid te schijnen. Deze warmtestraling dringt een paar centimeter de huid in en kan zo de wand van de capsule rubberachtig maken, waardoor het medicijn eruit kan sijpelen. Zodra de schil weer afkoelt, wordt de buitenwand van het implantaat weer hard en blijven de medicijnen afgeschermd van het lichaam.

De techniek is veelbelovend, dankzij de vele voordelen die het kan bieden. Toch duurt het nog jaren voordat we het op de markt zullen zien. Zo testte Vertommen de techniek met de pijnstiller ibuprofen, dat relatief kleine moleculen heeft. Voor medicijnen met grotere moleculen moet nog een oplossing worden bedacht. Het werk van Vertommen zit erop. Hij promoveert aanstaande maandag.

Je kunt hier het artikel in opmaak downloaden.

Katerige stemmen, bezwete voorhoofden. Het is warm in de Echo-tent op het festivalterrein bij Biddinghuizen. De jongens dragen korte broeken en legerkistjes en hebben plastic bekers bier voor hun (soms) blote buiken; de meiden dragen zomerse topjes. Het is zeker geen gewoon publiek dat rond het middaguur naar het college van Meijer komt luisteren. Zijn voordracht is één van de zes colleges in het kader van Lowlands University – volgens organisator Coolpolitics de leukste universiteit van Nederland, waarvoor de beste ‘popsterren van de wetenschap’ worden uitgenodigd.

De vijftienhonderd festivalgangers die de tent zijn binnengestroomd, hebben er al een dag Lowlands opzitten. Toch zijn ze verbazingwekkend stil en vol aandacht wanneer Meijer, hoogleraar macromoleculaire en organische chemie, zijn verhaal begint. Die heeft het vol bevlogenheid over de wetenschappelijke vragen die hem bezighouden. ‘Hoe is leven ooit ontstaan?’; ‘Waarom kunnen we bij lange na nog geen cel nabouwen?’ en ‘Wat kunnen we leren van de duizenden complexe processen in de cel?’.

Wanneer hij even stil is, klinken de dreunen van een nabijgelegen poppodium. “Zoals jullie hier allemaal zitten, lijkt het misschien alsof je lichaam niks doet”, pakt Meijer weer de aandacht van het publiek. “Maar op dit moment zijn duizenden processen bezig om alle alcohol te verwerken van gisteravond.” Het levert hem gelach op.

Even later is Meijer ongewoon zelfkritisch met zijn oproep voor meer jonge mensen in de wetenschap. “Ons vakgebied zit vol met oude mannen zoals ik. Misschien kijken wij al zolang op een bepaalde manier naar de cel, dat we de oplossingen simpelweg over het hoofd zien. Daarom zijn jonge mensen zo belangrijk: die zijn nog niet geïndoctrineerd door bestaande ideeën en kunnen nog onbevangen naar die cel kijken.”

Eén van die jonge mensen is Amanja Haasnoot (25) uit Nijmegen. Ze zit met een vriendin bijna vooraan. “Ik ben zelf arts, dus heb niet zo heel veel nieuws gehoord. Maar het was een leuk, helder verhaal. Goed om te gaan luisteren, op een rustig moment in het programma.”

Meijer zelf is na afloop blij en opgelucht. Hij stond voor het eerst op een cultuurfestival. “Het geeft me een heel bijzonder gevoel en ik ben er ook best trots op.” Gaat hij vaker lezingen houden voor een breed publiek? “Jazeker – en andere TU/e-onderzoekers zouden dat ook veel vaker moeten doen. Als wetenschapper is het je plicht om je kennis ook te delen met de maatschappij.”

Het heien van de palen voor onder een gebouw, brug of viaduct is een vies, luidruchtig en tijdrovend karwei. De bouwvakkers en de bewoners naast de bouwplaats hebben niet alleen last van ongewenste trillingen en uitlaatgassen; deze vervelende situatie duurt vaak ook nogal lang. Vraag het maar eens aan de inwoners van de Eindhovense binnenstad. Daar liepen de emoties dit voorjaar hoog op wegens langdurig heien vlakbij huizen. Tientallen mensen beweerden zelfs er ziek van te worden.

Er is wel een oplossing voor: je kunt de betonnen palen ook hydraulisch de grond in slaan. Dat is weliswaar stiller en schoner, maar ook deze methode heeft nadelen. De machines zijn heel duur en zwaar en ze slurpen veel meer brandstof. Ook gaan de betonnen palen vaker kapot.

De hoogste tijd voor een echt slimme oplossing, vond werktuigbouwer Jasper Winkes van de Technische Universiteit Eindhoven. Hij combineerde tijdens zijn afstuderen het beste van de twee technieken. Met zijn ‘DC Pile Driver’ kun je heipalen stiller, schoner en meer beheerst de grond in krijgen. Een unieke methode, waarop Winkes succesvol patent
op aanvroeg. Ook richtte hij het bedrijf Fistuca BV op, speciaal om de schone, stille heitechniek klaar te maken voor de
markt. Samen met een bedrijf uit de heibranche is hij nu de machine aan het doorontwikkelen.

Over een paar jaar is de bouwplaats dankzij zijn machine hopelijk een stuk rustiger geworden, en de lucht schoner.

Cursor, weekblad TU Eindhoven

Hoe kijkt u terug op acht jaar voorzitterschap van deze raad?
“Met veel genoegen. De TU/e is een belangrijke innovatiemotor voor Nederland, door het onderzoek dat er plaatsvindt, de studenten die ze aflevert, en -steeds meer- de startende bedrijven die uit de universiteit voortkomen. Ik heb een Raad van Toezicht mogen leiden, die volgens mij een goed klankbord kon zijn voor het bestuur van de TU/e. Daarbij had ik veel aan mijn ervaring bij Philips en het Innovatieplatform.”

Wat voor ontwikkeling heeft de TU/e in uw ogen de afgelopen acht jaar doorgemaakt?
“Ik zie een sterkere aandacht voor de kwaliteit van onderwijs en onderzoek. Dat zie je terug in de resultaten van de visitaties, waar veel faculteiten goed uitkomen. Maar ook bij een instituut als het ICMS (Institute for Complex Molecular Systems), waar een aantal wetenschappers bij elkaar zitten die in hun vakgebied wereldtop zijn. Alleen op die basis kun je dat soort instituten opzetten, die als een magneet werken voor onderzoek en onderwijs.

Wat zijn de afgelopen jaren belangrijke gesprekspunten geweest tussen de Raad van Toezicht en het College van Bestuur van de TU/e?
“De financiën zijn altijd een belangrijk onderwerp van gesprek. De TU/e werkt de laatste jaren met een licht overschot op de begroting. Meer hoeft dat niet te zijn, maar het is wel één van de voorwaarden voor de continuïteit van de instelling.

Een ander belangrijk onderwerp is de 3TU-federatie. Daarmee gaat het heel goed; de eerste, eenvoudige stappen zijn gezet. Tot nu toe heeft geen van de drie tu’s iets hoeven inleveren. Wat mij betreft moeten de tu’s nu ook de volgende stap durven zetten: de onderwerpen verdelen op basis van ieders bestaande sterktes. Idealiter zou elke tu moeten uitblinken in een aantal onderling afgesproken gebieden, met als doel: de top in Europa.

Wat vindt u van het imago dat de TU/e heeft in Nederland?
Lachend: “Dat vraag je eigenlijk aan de verkeerde. Ik ben natuurlijk bevooroordeeld.” En dan serieus: “De reputatie van de TU/e is op onderwerpen erg goed. Vooral in de wetenschappelijke wereld is vaak wel bekend dat je een goede universiteit bent. Maar de reputatie bij de buitenwereld kan nog een stuk beter. Het is erg belangrijk dat je goed bekend bent bij het brede publiek, bij de mensen die het keuzeproces van jongeren beïnvloeden. Ook rankings zijn daarbij belangrijk. Je moet zorgen dat je in verschillende benchmark-lijstjes goed vertegenwoordigd bent.”

Wat vindt u van enkele speerpunten die de TU/e nu kiest, zoals duurzame energie, licht en complexe moleculaire systemen?
“Het is heel goed dat je een duidelijke keuze maakt waar je als universiteit voor gaat. Dat doe je enerzijds op basis van bestaande sterktes van de universiteit en anderzijds daar waar je nog kansen ziet. In de lichtstad Eindhoven, met de grootste lichtfirma van de wereld op een steenworp afstand, ligt het voor de hand dat de TU/e het onderzoek op lichtgebied bundelt. Dan moet je een topinstituut op dit gebied van de grond kunnen krijgen. Op het gebied van energieonderzoek probeert de TU/e binnen het European Institute of Innovation and Technology (EIT) een belangrijke rol te spelen. En een instituut als het ICMS (Institute for Complex Molecular Systems) hoort zeker thuis op de TU/e, omdat daarvan verschillende mensen tot de wereldtop behoren.”

U bent zelf alumnus van TU/e. Wat vindt u van het alumnibeleid van de universiteit?
“Acht jaar geleden was er nauwelijks beleid richting de alumni. Dat is nu veel beter. Er zitten nu mensen die zich uitsluitend op alumni richten. Wie zijn zij; wat hebben ze bereikt; hoe kunnen we ze aanspreken en hoe kunnen we ze bij de universiteit betrekken? Dat is erg belangrijk en begint nu op gang te komen.

We zien in Europa de situatie aankomen dat je extra middelen nodig hebt om uit te blinken als universiteit. Middelen die vaak niet van overheid of bedrijven kunnen komen. Succesvolle alumni zouden hierin een rol kunnen spelen. Dit model wordt in de Verenigde Staten meer gebruikt dan in Europa. Hier zijn wij meer gewend aan een overheid die alles financiert. Dat geldt niet alleen voor onderwijsinstellingen, maar ook voor ziekenhuizen en culturele instellingen. Die rol van financier verschuift een beetje meer van de overheid naar de samenleving. Dus moet je groepen zien te vinden die een band hebben met de instelling en ook bereid zijn die te ondersteunen met een financiële bijdrage.

Zijn er in uw ogen ook onderzoeksgebieden die de TU/e beter zou kunnen overlaten aan een van de twee andere federatiegenoten?
“Hier en daar is dat al gebeurd. Zo is bijvoorbeeld het onderzoek naar sterkstroom en de technische kanten van hoogspanningsnetwerken gebundeld aan de TU Delft. Die bleek daarvoor beter toegerust te zijn. Voor eventuele andere gebieden zijn de drie tu’s dat nu onderling aan het afstemmen. De drie rectoren brengen alle drie de sterke punten van hun instelling naar voren.”

Zou een nog hechter samengaan van de 3 tu’s, bijvoorbeeld door een fusie, in de toekomst wenselijk zijn?
“Dat hangt altijd af van het nuttige effect. Je moet zoiets alleen doen wanneer dat je gezamenlijk sterker maakt op de wereldmarkt van onderzoek en onderwijs.”

Zou de TU/e de komende jaren moeten streven naar een aanzienlijke groei qua instroom en extra opleidingen? Twee prominente hoogleraren, Bert Meijer en Maarten Steinbuch, zijn daar een fervent voorstander van.
“Groei, daar zijn wel allemaal wel voor. Maar je moet dan wel kunnen aangeven waar die groei vandaan moet komen. Het goede nieuws is dat we in Nederland de belangstelling onder kinderen voor techniek weer wat hebben kunnen vergroten. Maar in het traditionele verzorgingsgebied van de universiteit (de provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg, red.) loopt de uitstroom uit de middelbare scholen terug. De vraag is dan ook: kun je het gebied uitbreiden dat je met je onderwijs bedient?”

Wat zou over tien jaar de internationale positie van de TU/e moeten zijn?
“De TU/e is dan op een aantal bewust gekozen onderzoeksgebieden een toponderzoeksschool. Zowel het onderwijs als het onderzoek hierin moet dan de slimste en beste studenten uit het buitenland kunnen aantrekken.”